Czym jest GOZ i jak działa?

Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (GOZ, ang. circular economy) to nowoczesny model gospodarczy, którego celem jest maksymalne wydłużenie cyklu życia produktów, materiałów i surowców przy jednoczesnym minimalizowaniu odpadów. W modelu tym surowce krążą w zamkniętej pętli – odpady stają się nowym surowcem, a produkty są projektowane tak, by można je było łatwo naprawić, ponownie wykorzystać lub poddać recyklingowi. Dotyczy to każdego etapu cyklu życia produktu: od projektowania, przez produkcję, użytkowanie, aż po odzysk i ponowne przetworzenie materiałów.
Podstawą GOZ są zasady 6R: Reduce, Reuse, Recycle, Recover, Redesign, Remanufacture (ograniczaj, wykorzystuj ponownie, przetwarzaj, odzyskuj, projektuj od nowa, regeneruj).

 

W praktyce oznacza to m.in. projektowanie produktów z myślą o ich długowieczności, pożyczanie, dzielenie się i naprawianie, a także efektywne wykorzystanie odpadów jako nowych surowców.

Zalety i korzyści GOZ

Korzyści z wdrożenia gospodarki o obiegu zamkniętym są wielowymiarowe, zarówno dla gospodarki, przedsiębiorstw, społeczeństwa, jak i środowiska:
– zmniejszenie zużycia surowców naturalnych: Dzięki recyklingowi i ponownemu wykorzystywaniu materiałów znacząco ogranicza się potrzebę pozyskiwania nowych surowców;
– redukcja ilości odpadów: Odpady stają się nowymi zasobami, co minimalizuje potrzebę ich składowania i spalania;
– obniżenie emisji gazów cieplarnianych: Przetwarzanie i ponowne użycie produktów wymaga mniej energii niż produkcja z nowych surowców, co przekłada się na niższą emisję CO2;
– oszczędności ekonomiczne: Efektywne zarządzanie zasobami i ograniczenie odpadów pozwalają firmom obniżać koszty produkcji;
– tworzenie nowych miejsc pracy: Rozwój sektora recyklingu, naprawy i usług powiązanych z GOZ generuje zatrudnienie w nowych branżach;
– pobudzenie innowacji: Konieczność zamykania obiegów materiałowych mobilizuje do wdrażania nowoczesnych rozwiązań technologicznych i produktowych;
– lepsza jakość życia konsumentów: Trwalsze, łatwe do naprawy produkty przełoży się na niższe koszty użytkowania i mniejszy problem z odpadami;

 

Korzyści dla środowiska

GOZ ma ogromny pozytywny wpływ na środowisko naturalne:
– ograniczenie eksploatacji surowców: Zmniejszenie presji na wydobycie i wykorzystanie zasobów naturalnych, ochronę ekosystemów i bioróżnorodności;
– redukcja ilości odpadów: Mniej odpadów na składowiskach to mniejsze ryzyko zanieczyszczeń wód, gleby i powietrza;
– obniżenie emisji gazów cieplarnianych: Odpowiedzialna gospodarka surowcami skutkuje mniejszą emisją CO2, co pomaga w walce ze zmianami klimatycznymi;
– ograniczenie zanieczyszczenia środowiska: Poprzez recykling i ponowne wykorzystanie produktów, zmniejszamy ilość niebezpiecznych odpadów trafiających do natury;

Wsparcie dla firm – jak wygląda?

Firmy zainteresowane wdrożeniem rozwiązań GOZ mogą liczyć na kompleksowe wsparcie, zwłaszcza jeśli są to mikro, małe lub średnie przedsiębiorstwa (MŚP). Programy wsparcia obejmują m.in.:
– dofinansowania bezzwrotne do opracowania i wdrożenia modelu biznesowego GOZ, doradztwo ekspertów, audyty przedsiębiorstw pod kątem możliwości transformacji w kierunku gospodarki cyrkularnej;
– wsparcie inwestycyjne na zakup maszyn, wdrożenie nowych technologii, prace adaptacyjne i modernizacyjne oraz działania w obszarze odnawialnych źródeł energii;
– programy edukacyjne, szkoleniowe oraz informacyjne wspierające rozwój kompetencji pracowników;
– finansowanie projektów pilotażowych i wdrożeniowych, szczególnie w regionach Polski Wschodniej, które w ostatnich naborach otrzymały wsparcie z Funduszy Europejskich, np. w ramach programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej na lata 2021–2027;

Perspektywy

W ostatnich latach można zaobserwować systematyczny wzrost wielkości środków przeznaczanych na GOZ.
Przykładowo:
– w 2025 roku z Krajowego Planu Odbudowy przyznano ponad 70 mln zł na dwa duże projekty w obszarze GOZ;
– w naborach realizowanych w ramach Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW) na lata 2021–2027, tylko w I etapie konkursu przyznano niemal 27 mln zł dla 326 projektów firm z sektora MŚP; w kolejnej edycji wsparcie wzrosło do prawie 45 mln zł dla 481 projektów;
– wsparcie z funduszy unijnych dla projektów cyrkularnych jest coraz wyższe z każdą nową perspektywą finansową, a maksymalne poziomy dotacji dla jednego projektu wynoszą nawet 3,5 mln zł (drugi etap konkursów w FEPW);

Dane dotyczące wzrostu wielkości dofinansowań i budżetów przeznaczonych na Gospodarkę o Obiegu Zamkniętym (GOZ) w Polsce pokazują wyraźny trend rosnącego wsparcia – zarówno ze środków krajowych, jak i funduszy europejskich:
– perspektywa finansowa 2021-2027 to zdecydowany wzrost dostępnych środków dla GOZ dzięki takim programom jak Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS), Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej oraz Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG); przykładowo, sam FEnIKS zaplanował wsparcie rzędu 110 mln zł dla przedsiębiorstw inwestujących w obieg zamknięty w latach 2024-2027;
– w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO) oraz programów krajowych dostępne są pojedyncze dotacje dla dużych projektów GOZ sięgające 69,2 mln zł (dla dużych przedsiębiorstw i konsorcjów) oraz odrębne programy dla MŚP z dofinansowaniem od ok. 80 tys. zł na usługi doradcze do nawet 3,5 mln zł na inwestycje środowiskowe wpisujące się w obieg zamknięty;
– dla mniejszych projektów oraz pilotaży budżety konkursów i grantów również się zwiększają – np. programy finansowane ze środków Mechanizmu Finansowego EOG (np. 2014-2021) to budżet ponad 13 mln zł na pilotaże dla przedsiębiorstw i instytucji publicznych;
– intensywność wsparcia jest wysoka i najczęściej pokrywa 75-85% kosztów kwalifikowanych, co sprawia, że wdrożenia GOZ są dla firm realnie dostępne;
Ten systematyczny wzrost finansowania wynika zarówno z rosnącej presji legislacyjnej (m.in. Unijnego Planu GOZ 2020, Mapy drogowej GOZ w Polsce), jak i z popularności rozwiązań cyrkularnych wśród przedsiębiorców szukających oszczędności, innowacji i dostępu do nowych rynków. Wsparcie obejmuje już nie tylko inwestycje sprzętowe, ale także B+R, doradztwo czy transformację całych modeli biznesowych.

Zarysowuje się trend, w którym każdy kolejny rok oraz nowa perspektywa finansowa UE przynosi wzrost budżetów i możliwości dotacyjnych dla GOZ w Polsce – od kilkudziesięciu tysięcy dla MŚP do dziesiątek milionów dla dużych konsorcjów. Programy te wpisują się w strategiczne priorytety rozwoju gospodarki krajowej i środowiska.

Podsumowanie

Gospodarka o obiegu zamkniętym stanowi przyszłościowy model rozwoju, w którym kluczowe są oszczędność surowców, wydłużanie cyklu życia produktów i minimalizacja odpadów. Wdrażanie GOZ to szansa dla środowiska naturalnego, gospodarki i społeczeństwa – mniejsze zużycie zasobów, mniej zanieczyszczeń, niższe koszty i nowe miejsca pracy oraz wzrost innowacyjności. Wsparcie finansowe i merytoryczne ze strony państwa i Unii Europejskiej znacząco ułatwia firmom przejście na ten model działania, a konsumenci korzystają z trwalszych, lepszych produktów oraz czystszego środowiska.

BELLATOR i GOZ

Wychodząc naprzeciw stawianym przed firmami wymaganiom BELLATOR Maszyny Budowlane Sp. z o.o. posiada w swojej ofercie maszyny doskonale wpisujące się w strategię gospodarki o obiegu zamkniętym. Na pierwszy plan wysuwa się tu firma CAMS ze swoimi granulatorami destruktu asfaltowego, takimi jak wszechstronne CENTAURO L 120.56. To połączenie granulatora, kruszarki i przesiewacza w jednym, w dodatku sprzęt jest całkowicie mobilny.

 

W swoim założeniu maszyna ta przeznaczona jest w głównej mierze do odzyskiwania bitumu z frezu pozyskanego podczas rozbiórek dróg o nawierzchni asfaltowej. Dzięki przemyślanemu systemowi zębów mielących jak i całemu procesowi przebiegu materiału uzyskujemy produkt najwyższej jakości, której próżno szukać wśród kruszarek szczękowych, udarowych czy stożkowych, który od razu można aplikować do przygotowywanych mieszanek asfaltowych będących podstawą produkcji „asfaltu” na potrzeby budowy dróg. Jeszcze do niedawna destrukt po prostu leżał składowany na wielu placach i nie bardzo było wiadomo co z nim zrobić, jak go ponownie wykorzystać, jak wydobyć z niego to co najcenniejsze a resztę wykorzystać do innych celów. To nie jedyne zalety tego granulatora. Wydawałoby się na pierwszy rzut oka, że to sprzęt przeznaczony głównie do pracy z destruktem a jest zupełnie inaczej. Granulatory marki CAMS świetnie sprawdzają się również w roli kruszarek do gruzu, szkła, płyt gipsowych a nawet betonu. Jest to idealny partner firm budowlanych, rozbiórkowych oraz zajmujących się recyklingiem materiałów pod kątem ich dalszego wykorzystania. Z racji tego, ze maszyna jest mobilna można ją bardzo łatwo przemieścić z jednego miejsca w drugie nie ponosząc ogromnych kosztów związanych z transportem materiału do miejsca gdzie znajduje się stacja recyklingu oszczędzając środowisku tony emisji z ciężarówek, które musiały by ten materiał dostarczyć. W tym przypadku to granulator dociera na miejsce pracy i tam wykonuje swoje zadania. Dodatkowym atutem jest możliwość pracy tylko z wykorzystaniem energii elektrycznej, eliminując dodatkowe potencjalne źródło emisji w postaci silnika spalinowego. CAMS to nie tylko maszyny mobilne, także wersje stacjonarne doskonale sprawdzają się w recyklingu i gospodarce o obiegu zamkniętym. Tego typu rozwiązania pozwalają tworzyć rozbudowane zakłady przetwórcze z kilkoma liniami technologicznymi pozwalającymi na recykling większości odpadów budowlanych. Trzeba przy okazji zaznaczyć, że wersje stacjonarne pracują tylko i wyłącznie w oparciu o zasilanie elektryczne. Sama firma CAMS reklamuje się hasłem „zielonej przyszłości” ponieważ poważnie traktuje kwestie środowiskowe.

 

Kolejna marka wspierającą gospodarkę o obiegu zamkniętym to firma TESAB z bogatą ofertą kruszarek, przesiewaczy i przenośników taśmowych wykorzystywanych w ponownym przetwarzaniu wielorakich materiałów wsadowych będących efektem czy to produkcji kruszywa, czy też przetwarzania odpadów. Również tutaj niektóre z rozwiązań mogą być wykorzystywane do odzysku między innymi bitumu z destruktu lecz jest to metoda dużo mniej wydajna i skuteczna w porównaniu z typowym granulatorem. Maszyny TESAB swoje atuty pokazują w starciu z różnymi odpadami budowlanymi, komunalnymi, przemysłowymi, radzą sobie w przetwarzaniu gruzu, szkła, ceramiki i asfaltu, wykorzystywane są w produkcji surowców wykorzystywanych w różnych gałęziach budownictwa a także jako bazowy materiał infrastruktury drogowej. Dla przykładu kruszarki szczękowe bardzo dobrze sprawdzają się podczas kruszenia takich materiałów jak gruz budowlany, którym mogą być beton, cegła, asfalt oraz odpadów komunalnych i przemysłowych, w skład których wchodzi między innymi ceramika i szkło. Te kruszarki są bardzo efektywne i w pewnym stopniu uniwersalne. Ważną zaletą jest możliwość pracy hybrydowej dlatego niektóre z modeli mogą zostać wyposażone w dodatkowy silnik elektryczny.

 

Kruszarki udarowe w pewnym zakresie pokrywają się wachlarzem przetwarzanych materiałów wsadowych, dobrze radzą sobie z gruzem budowlanym, destruktem asfaltowym i co istotne nie stanowi dla nich problemu materiał wilgotny. Kruszarki stożkowe przeznaczone są do ciężkich zadań, pokazują swoje zalety w recyklingu surowców skalnych i mineralnych produkując w efekcie kruszywo budowlane gotowe do ponownego wykorzystania. Wszystkie rodzaje kruszarek niezależnie od dedykowanego wykorzystania przyczyniają się do minimalizowania odpadów oraz pozwalają na ochronę środowiska dzięki temu, że poprawiają jakość surowców wtórnych, obniżają koszty operacyjne, zmniejszają emisję CO2, są trwałe, wytrzymałe, nie skomplikowane w budowie, proste w obsłudze przez co zapewniają długą perspektywę ich wykorzystywania eliminując konieczność okresowej wymiany maszyny w całości. Warto zaznaczyć, że wszystkie maszyny oferowane przez TESAB są urządzeniami mobilnymi dzięki czemu można łatwo je przemieszczać i instalować w miejscach docelowych. Przy tym są to bardzo wydajne maszyny pozwalające zdecydowanie skrócić czas potrzebny na recykling materiału wsadowego.

 

Wsparciem całego procesu są także bez wątpienia przesiewacze występujące w wielu wariantach takich jak wersje klasyfikujące, skalpujące, dwu i trzy pokładowe. Czy przesiewacze to także wsparcie recyklingu? Jak najbardziej. Jedną z ich najważniejszych ról jest segregacja materiału na różne frakcje o różnych wielkościach, które w następnej kolejności są podstawą dalszego ich wykorzystania i obróbki. Przesiewacze skalpujące sprawdzają się przy pracy z materiałami sypkimi jak kruszywa, ziemia, gruz, piasek. W tych maszynach usuwamy drobne zanieczyszczenia oraz segregujemy materiał na frakcje o różnych wielkościach. Przesiewacze klasyfikujące z kolei precyzyjnie dzielą materiał na poszczególne frakcje końcowe. Ilość pokładów ma znaczenie przy sortowaniu wsadu i umożliwia dokładniejsze i zróżnicowane jego sortowanie. Najczęściej są to trzy (podziarno, średnia frakcja, nadziarno) a nawet cztery frakcje. Wybór odpowiedniej maszyny pozwoli optymalnie zająć się materiałem, który należy przesiać a następnie przetransportować na miejsce składowania bądź przemieścić do dalszego przetwarzania. I tutaj wchodzą do gry przenośniki taśmowe. To jeden z kluczowych elementów systemów transportu odpadów przeznaczonych do recyklingu. Całe systemy i grupy przenośników taśmowych odpowiednio zgrupowanych i skonfigurowanych z pozostałymi maszynami uczestniczącymi w procesie recyklingu są w stanie zbierać i przemieszczać materiały do kolejnych etapów przetwarzania. Po drodze dzięki dodatkowym przegrodom i systemom sortującym mogą dzielić wstępnie materiał na różne frakcje pozwalając zwiększyć efektywność recyklingu. W niektórych rozwiązaniach w cały tor wprzęgnięte zostają urządzenia natryskowe i osuszające, które wspomagają procesy oczyszczania odpadów. Są to urządzenia proste i trwałe dzięki czemu raz nabyte nie będą wymagały wymiany na nowe w krótkim okresie czasu nawet przy bardzo intensywnym wykorzystaniu.
Technologie stosowane we wszystkich maszynach TESAB choć stosunkowo proste podlegają ciągłej ewolucji, głównie nakierowując je w stronę bardziej zrównoważonego recyklingu i utylizacji odpadów z wykorzystaniem nowoczesnych, ekologicznych oraz efektywnych technologii kruszenia i przesiewania, co wpisuje się w globalne cele gospodarki o obiegu zamkniętym i ochrony środowiska. Już dziś większość maszyn wyposażona jest w inteligentne systemy monitorujące pozwalające analizować pracę maszyny i na bieżąco korygować jej ustawienia co ma wpływ między innymi na redukcję zużycia energii oraz przedłuża żywotność sprzętu. Technologie hybrydowe i elektryczne pozwalają na obniżenie zużycia paliw kopalnych a tym samym obniżenie emisji CO2. Wszystkie maszyny mogą stać się częścią złożonych systemów zarządzania odpadami dzięki czemu procesy kruszenia mogą zostać połączone z precyzyjnym sortowaniem i klasyfikacją pozwalając na zwiększenie jakości odzyskiwanych surowców. Mobilność tych urządzeń to cecha nie do przecenienia. Możliwość instalacji maszyny szybko i tanio bezpośrednio na placu budowy lub rozbiórki redukuje koszty i emisje związane z transportem materiałów. Energooszczędność to także kluczowy czynnik w obniżaniu wpływu na środowisko. Stosowanie systemów napędów o zmiennej prędkości dostosowujących moc do bieżącego zapotrzebowania, możliwość automatycznego przechodzenia w tryb uśpienia, stosowanie nowoczesnych taśm o niskim współczynniku tarcia i wiele innych rozwiązań wspierających obniżanie zużycia energii czy też paliwa pozwala realnie wpływać na niższy ślad energetyczny całego systemu co doskonale wpisuje się w założenia systemu opartego o GOZ.

W czym możemy pomóc?

W ramach wsparcia projektów GOZ można uzyskać dofinansowanie skierowane do firm, jednostek, związków, stowarzyszeń, spółdzielni, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw gospodarujących odpadami i innych w zależności od tego jakie projekty są w danej chwili promowane oraz na jakim terenie odbywa się nabór wniosków. Poziom dofinansowania z reguły też się różni. Informacji o aktualnych projektach GOZ można szukać na stronach PARP (Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości), na stronach NFOŚiGW (Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) a także na oficjalnych stronach portali rządowych oraz w ramach np. funduszy europejskich takich jak FEnIKS (Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko). Ponieważ sam proces jest dość czasochłonny warto zawczasu przystąpić do gromadzenia dokumentacji, przygotowania planu działania tak aby móc złożyć wniosek w odpowiednim czasie.

Z naszej strony jesteśmy w stanie wesprzeć te firmy, które chcą skorzystać z dofinansowania na maszyny oferowane przez naszą firmę. Niezbędne będzie przygotowanie dokumentacji, której częścią będzie projekt, kosztorys, harmonogram i pozwolenia, potrzebna będzie również analiza zgodności z wymogami konkursu. Zapewniamy wsparcie merytoryczne i formalne do momentu złożenia wniosku, współpracujemy z podmiotami, które mają doświadczenie w projektach GOZ i współpracy z sektorem MŚP.

 

Zapraszamy do kontaktu i składania zapytań. Nasz dział handlowy jest do Państwa dyspozycji.

Mateusz Heller / mateusz.heller@bellator-mb.pl / +48 885 555 101

Leszek Nerad / l.nerad@bellator-mb.pl / +48 885 555 102

Mikołaj Drzewiecki / m.drzewiecki@bellator-mb.pl / +48 885 555 220

Bartosz Luty / b.luty@bellator-mb.pl / +48 885 444 201

Pełna gama produktów dostępna na naszej stronie www:

– mobilne granulatory do destruktu

– granulatory mobilne

– stacjonarne granulatory do destruktu

– mobilne instalacje kruszące i przesiewające

– przesiewacze do selekcji kruszyw, asfaltu i odpadów przemysłowych

– moduły kruszarek wstępnych (rozdrabniaczy)

– kruszarki szczękowe

– kruszarki udarowe

– kruszarki stożkowe

– przesiewacze klasyfikujące

– przesiewacze skalpujące

– przenośniki taśmowe

Zapraszamy również do śledzenia naszych mediów społecznościowych i kanału YouTube.

https://www.facebook.com/BellatorMaszyny

https://www.instagram.com/bellatormaszyny/

https://www.youtube.com/@bellatormaszynybudowlane

Ponadto w naszej ofercie sprzedaż i wynajem używanych maszyn drogowych i budowlanych w szczególności rozkładarek asfaltu, walców drogowych, frezarek drogowych, recyklerów, stabilizatorów, podajników mas bitumicznych, koparek kołowych i gąsienicowych i innych specjalistycznych maszyn.

BELLATOR Maszyny Budowlane Sp. z o.o. jest także autoryzowanym partnerem MOBA Mobile Automation, producenta zaawansowanych systemów niwelacji i systemów pomiaru zagęszczenia.

Zapraszamy