Recykling asfaltu to dziś jeden z kluczowych sposobów modernizacji dróg: zamiast wywozić sfrezowaną nawierzchnię na składowisko, wykorzystuje się ją ponownie do budowy nowych warstw, ograniczając koszty i zużycie surowców. Cały proces – od frezowania, przez przygotowanie destruktu, aż do ułożenia i zagęszczenia nowej nawierzchni – wymaga jednak dobrze dobranej technologii oraz sprawdzonego parku maszynowego.
Dlaczego recykling asfaltu się opłaca
Recykling nawierzchni asfaltowych pozwala odzyskać kruszywo i lepiszcze z istniejącej drogi, co zmniejsza zapotrzebowanie na surowce naturalne oraz ślad węglowy inwestycji. Coraz częściej wymagają tego również specyfikacje przetargowe, które premiują wykorzystanie destruktu asfaltowego (RAP) zamiast traktowania go jako odpadu.
Frezowanie – pierwszy krok recyklingu
Pierwszym etapem recyklingu jest frezowanie na zimno istniejącej nawierzchni za pomocą frezarek drogowych, które skrawają warstwę asfaltu z określoną głębokością i profilują jezdnię. W czasie jednego przejazdu maszyny powstaje destrukt asfaltowy w postaci granulowanego materiału, najczęściej od razu ładowanego na samochody i wywożonego na skład lub do wytwórni.
Od destruktu do granulatu asfaltowego
Sfrezowany materiał trafia na skład destruktu, gdzie jest dodatkowo kruszony, przesiewany i oczyszczany, aby uzyskać jednorodny granulat asfaltowy o określonym uziarnieniu. Laboratoria drogowe badają zawartość asfaltu oraz parametry mechaniczne, co pozwala dokładnie dobrać proporcje destruktu i nowych składników w recepturach mieszanek.
Główne technologie recyklingu nawierzchni
W praktyce stosuje się trzy główne grupy technologii: recykling na zimno, na gorąco oraz recykling in situ, czyli na miejscu. Wybór metody zależy od stanu drogi, głębokości uszkodzeń, warunków organizacji ruchu oraz możliwości sprzętowych wykonawcy.
Recykling na zimno – w wytwórni i in situ
Recykling na zimno polega na wymieszaniu destruktu z kruszywem, cementem oraz lepiszczem (emulsją asfaltową lub asfaltem spienionym), bez podgrzewania materiału do typowych temperatur asfaltowych. Proces może być realizowany w mobilnej lub stacjonarnej wytwórni albo bezpośrednio na drodze – in situ – przy użyciu recyklerów frezująco‑mieszających, które frezują podłoże, dozują spoiwa i mieszają wszystko w jednym przejeździe.
Recykling na gorąco w otaczarni
W recyklingu na gorąco granulat asfaltowy trafia do otaczarni, gdzie jest łączony z nowym kruszywem i asfaltem, a mieszanka podgrzewana do temperatur typowych dla produkcji mas bitumicznych. Przy takiej technologii możliwe jest dozowanie destruktu „na zimno” z udziałem rzędu 20–30% lub „na gorąco” po wcześniejszym podgrzaniu, co technicznie pozwala osiągnąć nawet bardzo wysoki poziom recyklingu.
Recykling na gorąco in situ
Recykling na gorąco in situ wykorzystuje zestawy maszyn, które podgrzewają istniejącą nawierzchnię palnikami, następnie ją frezują, mieszają z dodatkami i ponownie rozkładają w jednym ciągu technologicznym. Takie rozwiązanie sprawdza się szczególnie przy odnowie warstw ścieralnych i wiążących, pozwalając skrócić czas remontu oraz ograniczyć transport materiałów.
Od mieszanki do nowej warstwy
Niezależnie od technologii przygotowania materiału, kolejnym etapem jest rozłożenie mieszanki z udziałem recyklatu rozkładarką asfaltu na odpowiednią grubość i z zachowaniem wymaganych spadków. Następnie warstwa jest zagęszczana walcami stalowymi i ogumionymi lub tandemowymi, przy kontroli temperatury lub wilgotności, tak aby osiągnąć wymagany stopień zagęszczenia i nośności.
Wymagany sprzęt – od frezarki po walec
Do realizacji pełnego cyklu recyklingu potrzebny jest zróżnicowany park maszynowy: frezarki drogowe do pozyskiwania destruktu, recyklery do pracy na zimno in situ, rozkładarki do układania nowych warstw oraz walce do ich zagęszczania. Firmy takie jak BELLATOR specjalizują się w sprzedaży używanych oraz nowych maszyn drogowych i budowlanych, obejmując m.in. frezarki, rozściełacze asfaltu oraz pełną gamę walców, a także oferując wynajem, serwis i części zamienne.
Korzyści środowiskowe i ekonomiczne
Zastosowanie recyklingu asfaltu obniża koszty materiałowe, ogranicza liczbę transportów ciężarowych i emisję CO₂, a także pozwala szybciej przywrócić przejezdność remontowanych odcinków. Dodatkowo dobrze zaprojektowane mieszanki z destruktem mogą osiągać wysoką trwałość zmęczeniową i odporność na spękania, co przekłada się na dłuższy okres bez poważniejszych napraw.
